Đây Là Điều Xảy Ra Với Cơ Thể Khi Bạn Uống Quá Nhiều Thực Phẩm Bổ Sung Cùng Lúc
Đây Là Điều Xảy Ra Với Cơ Thể Khi Bạn Uống Quá Nhiều Thực Phẩm Bổ Sung Cùng Lúc
Vitamin D, omega-3, magie, vitamin C, kẽm — tất cả uống một lần mỗi sáng. Nghe có vẻ chăm chỉ chăm sóc sức khỏe lắm nha. Nhưng thực ra, uống càng nhiều không có nghĩa là càng tốt cho sức khỏe đâu. Đôi khi nó còn phản tác dụng nữa đó.
Mình cùng xem trong cơ thể thực sự xảy ra gì khi uống quá nhiều thực phẩm bổ sung cùng một lúc nha.
Gan Phải Làm Việc Quá Tải
Mỗi viên bổ sung bạn uống vào — dù là vitamin tan trong chất béo hay chiết xuất thảo dược — đều phải qua gan để xử lý. Gan rất khỏe, nhưng cũng có giới hạn của nó. Khi bạn dồn nhiều thứ vào cùng lúc, gan phải xử lý tất cả trong một thời điểm mà nó không được thiết kế để làm vậy đâu nha.
Các vitamin tan trong chất béo như vitamin D, A, E và K được tích trữ trong gan và mô mỡ. Không giống vitamin tan trong nước có thể thải ra khi dư thừa, các vitamin này cứ tích lũy dần. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Hepatology năm 2021 ghi nhận số ca tổn thương gan liên quan đến lạm dụng thực phẩm bổ sung ngày càng tăng, và hiện được theo dõi riêng biệt khỏi tổn thương do thuốc tây gây ra đó.
Các Dưỡng Chất Tranh Nhau Hấp Thu Trong Ruột
Đây là điều nhiều người không biết đó — các dưỡng chất cạnh tranh nhau dùng chung đường hấp thu trong ruột. Khi nhiều thứ cùng đến trong lượng lớn, một số bị "chen lấn" và không được hấp thu gì cả.
Canxi vs. Sắt
Canxi và sắt dùng chung đường hấp thu. Uống cùng lúc thì khả năng hấp thu sắt giảm mạnh lắm. Điều này quan trọng với người đang thiếu máu do thiếu sắt — vấn đề khá phổ biến, đặc biệt ở phụ nữ có chế độ ăn ít sắt.
Kẽm vs. Đồng
Kẽm và đồng là cặp đối thủ tự nhiên. Kẽm quá nhiều sẽ ức chế hấp thu đồng. Thiếu đồng lâu dài dẫn đến vấn đề thần kinh và thiếu máu — nhưng triệu chứng đến từ từ, không thấy ngay đâu nha.
Hệ Tiêu Hóa Phản Ứng Đầu Tiên
Triệu chứng đầu tiên mà hầu hết mọi người cảm nhận thường là vấn đề tiêu hóa. Buồn nôn, đầy hơi, tiêu chảy, hoặc đau bụng sau khi uống nhiều thực phẩm bổ sung cùng lúc — đó là cách cơ thể đang phát tín hiệu cảnh báo đó bạn.
Sắt bổ sung nổi tiếng là gây khó chịu đường tiêu hóa. Magie quá mức cũng kéo nước vào ruột khiến phân lỏng. Khi kết hợp nhiều thứ mà mỗi thứ đều có khả năng gây kích ứng nhẹ, tác dụng cộng gộp có thể tệ hơn bạn nghĩ nhiều lắm đó.
Tự Nhiên Không Có Nghĩa Là Hoàn Toàn An Toàn
Nhiều người nghĩ thực phẩm bổ sung từ thiên nhiên thì uống bao nhiêu cũng được. Nhưng không phải vậy nha. Vitamin A dư thừa gây đau đầu, chóng mặt, đau xương, và nặng hơn có thể tổn thương gan. Vitamin D thừa liên quan đến tăng canxi máu — canxi trong máu quá cao ảnh hưởng đến thận và gây mệt mỏi kinh khủng.
Rủi ro càng tăng khi không đọc nhãn kỹ. Multivitamin thông thường đã chứa vitamin A, D và kẽm rồi. Thêm viên bổ sung riêng lẻ nữa là dễ vượt mức mà không hay biết. Giống như buổi tối hay ra hàng cơm tấm hay phở rồi còn kêu thêm đồ ăn thêm vào — bụng chịu không nổi mà không để ý đó.
Tương Tác Giữa Thực Phẩm Bổ Sung và Thuốc Có Thể Nghiêm Trọng
Nếu bạn đang dùng thuốc kê toa, việc chồng chất thực phẩm bổ sung thêm rủi ro nữa đó. Omega-3 có thể làm loãng máu — nguy hiểm nếu bạn đang dùng thuốc chống đông máu. Magie có thể ảnh hưởng đến hấp thu của một số kháng sinh và thuốc tim. Vitamin K tương tác trực tiếp với thuốc làm loãng máu.
Đây không phải rủi ro lý thuyết đâu nha. Một tổng quan công bố trên British Journal of Clinical Pharmacology năm 2019 ghi lại hàng trăm trường hợp tương tác giữa thực phẩm bổ sung và thuốc có ý nghĩa lâm sàng — và phần lớn không được báo cáo vì bệnh nhân không nói với bác sĩ là mình đang uống thêm đó.
Thận Cũng Chịu Áp Lực
Các vitamin tan trong nước như vitamin C và vitamin B sẽ được thải qua nước tiểu khi dư thừa. Nghe có vẻ an toàn — và với hầu hết người khỏe mạnh thì đúng là vậy. Nhưng liên tục đẩy lượng lớn qua thận không phải là không có hệ quả đâu nha. Uống vitamin C liều cao kéo dài liên quan đến nguy cơ sỏi thận cao hơn, đặc biệt với người đã có thiên hướng bị rồi.
Vậy Mình Nên Làm Gì?
Không có nghĩa là phải bỏ hết thực phẩm bổ sung nha. Với nhiều người, bổ sung đúng mục tiêu thực sự có lợi. Điều quan trọng là phải có chủ đích, không phải cứ thêm vào mãi.
- Xét nghiệm máu trước để biết thực sự thiếu gì trước khi bổ sung thêm
- Uống riêng các dưỡng chất cạnh tranh nhau — đừng uống sắt cùng lúc với canxi và kẽm
- Tránh trùng lặp — nếu multivitamin đã có đủ rồi thì không cần viên riêng nữa
- Vitamin tan trong chất béo nên uống kèm bữa ăn có chất béo tốt để hấp thu tốt hơn
- Hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ về toàn bộ thực phẩm bổ sung bạn đang dùng, nhất là nếu có uống thuốc
Nhiều hơn không phải lúc nào cũng tốt hơn đâu nha. Cách bổ sung có tính toán và đúng mục tiêu mang lại lợi ích cho sức khỏe nhiều hơn rất nhiều so với việc nuốt một nắm viên thuốc mỗi sáng đó bạn.
Khám Phá Các Dưỡng Chất Liên Quan
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không phải là lời khuyên y tế. Hãy luôn tham khảo ý kiến chuyên gia y tế có chuyên môn trước khi bắt đầu, thay đổi hoặc ngừng bất kỳ chế độ bổ sung nào nha.