คอลลาเจนแบบดื่ม ผง แคปซูล กัมมี่ — แบบไหนที่ร่างกายดูดซึมได้จริงๆ?
คอลลาเจนแบบดื่ม ผง แคปซูล กัมมี่ — แบบไหนที่ร่างกายดูดซึมได้จริงๆ?
ตอนนี้ผลิตภัณฑ์คอลลาเจนอยู่ทุกที่เลยนะคะ — ทั้งคอลลาเจนแบบดื่มในร้านขายยา กัมมี่รูปหมีน่ารักในร้านเสริมอาหาร ไปจนถึงผงไม่มีรสที่บอกว่าใส่กาแฟได้ แต่คำถามที่หลายคนไม่เคยถามตอนซื้อคือ ของพวกนี้ไปถึงผิวหนัง ข้อต่อ และเนื้อเยื่อร่างกายจริงๆ ไหม หรือเป็นแค่โปรตีนราคาแพงที่ร่างกายย่อยแล้วก็ปล่อยทิ้งไป?
คำตอบซับซ้อนกว่าที่แบรนด์ต่างๆ อยากให้เราเชื่อนะคะ ทุกอย่างขึ้นอยู่กับคำๆ เดียว: ชีวปริมาณออกฤทธิ์ (bioavailability) หรือพูดง่ายๆ คือ มีกี่เปอร์เซ็นต์ของสิ่งที่กลืนลงไปที่ร่างกายนำไปใช้ได้จริงๆ
เกิดอะไรขึ้นกับคอลลาเจนหลังจากที่เราดื่มหรือกินมันลงไป
คอลลาเจนเป็นโปรตีนชนิดหนึ่ง และเหมือนโปรตีนทุกชนิด ระบบย่อยอาหารของเราไม่ได้ดูดซับมันทั้งตัว แต่ย่อยสลายออกเป็นชิ้นเล็กๆ ที่เรียกว่า เปปไทด์ และกรดอะมิโนก่อน นั่นแหละที่ทำให้กระบวนการผลิตของผลิตภัณฑ์คอลลาเจนสำคัญมากๆ เลยค่ะ
คอลลาเจนธรรมดา (อย่างที่อยู่ในน้ำซุปกระดูก) มีโมเลกุลขนาดใหญ่ที่ลำไส้ดูดซึมได้ยาก คอลลาเจนไฮโดรไลซ์ หรือที่รู้จักกันว่า เปปไทด์คอลลาเจน ถูกย่อยสลายให้เล็กลงผ่านกระบวนการไฮโดรไลซิส ชิ้นส่วนเล็กๆ เหล่านี้ผ่านผนังลำไส้เข้าสู่กระแสเลือดได้ง่ายกว่ามากเลยค่ะ
งานวิจัยปี 2019 ที่ตีพิมพ์ใน Journal of Cosmetic Dermatology พบว่า เปปไทด์คอลลาเจนไฮโดรไลซ์สามารถตรวจพบในกระแสเลือดได้ภายในเวลาไม่ถึงหนึ่งชั่วโมงหลังบริโภค และยังพิสูจน์ได้ว่าสะสมอยู่ในเนื้อเยื่อผิวหนัง ซึ่งถือเป็นข้อมูลที่มีความหมายจริงๆ ไม่ใช่แค่การตลาดค่ะ
คอลลาเจนแบบดื่ม: สะดวก แต่ต้องดูฉลากด้วย
คอลลาเจนแบบดื่มพร้อมดื่มเป็นรูปแบบที่ได้รับความนิยมสูงสุดในไทยเลยนะคะ สะดวกมาก ซื้อที่เซเว่นหรือดรักสโตร์แล้วดื่มได้เลยระหว่างวัน
ปัญหาคือปริมาณน้ำตาลและสารเติมแต่งที่ซ่อนอยู่ในผลิตภัณฑ์หลายตัวค่ะ คอลลาเจนดื่มบางยี่ห้อมีน้ำตาลมากพอๆ กับน้ำอ้อยเย็นแก้วใหญ่เลย น้ำตาลส่วนเกินนี้สามารถเร่งการสลายตัวของคอลลาเจนในผิวผ่านกระบวนการที่เรียกว่า ไกลเคชัน — โมเลกุลน้ำตาลเกาะติดกับเส้นใยคอลลาเจนแล้วทำให้มันแข็งและเสียหายง่าย ก็คือเติมด้วยมือหนึ่ง แล้วทำลายด้วยอีกมือเลยนะคะ
เลือกผลิตภัณฑ์ที่น้ำตาลต่ำ ใช้คอลลาเจนไฮโดรไลซ์ และควรมีวิตามินซีด้วยค่ะ เพราะวิตามินซีจำเป็นต่อการที่ร่างกายจะสร้างคอลลาเจนขึ้นมาเองได้
ผงคอลลาเจน: ยืดหยุ่นที่สุด
ผงคอลลาเจนอาจเป็นรูปแบบที่ใช้งานได้จริงที่สุดในเรื่องการดูดซึมค่ะ ผงคุณภาพสูงแทบทุกยี่ห้อใช้เปปไทด์คอลลาเจนไฮโดรไลซ์ ละลายน้ำง่าย ใส่ในน้ำเปล่า กาแฟ หรือแกงจืดก็ได้ และเราควบคุมได้เองว่าจะผสมกับอะไร ไม่มีน้ำตาลแอบซ่อน ไม่มีสีหรือกลิ่นแต่งเติมเลยค่ะ
ข้อเสียคือต้องเตรียมเอง และหลายคนลืมหรือขี้เกียจ แต่ถ้าวัดกันที่การดูดซึมล้วนๆ ผงคอลลาเจนที่ดีนี่แทบไม่มีตัวไหนสู้ได้ค่ะ
แคปซูล: ดื่มง่าย แต่ปริมาณน้อย
แคปซูลกลืนง่าย ไม่มีรสชาติ เหมาะสำหรับคนที่ไม่อยากวุ่นวายกับผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร แต่ข้อจำกัดคือแต่ละแคปซูลบรรจุสารได้จำกัด เพื่อให้ได้ปริมาณคอลลาเจนเท่ากับหนึ่งเสิร์ฟของเครื่องดื่มหรือผง บางครั้งต้องกลืนแคปซูลหลายเม็ดมากนะคะ
นั่นไม่ใช่เหตุผลที่จะต้องเลิกใช้ แต่ควรรู้ไว้ค่ะ ถ้าเลือกแคปซูล ตรวจดูว่าส่วนผสมระบุว่า "คอลลาเจนไฮโดรไลซ์" หรือ "เปปไทด์คอลลาเจน" ไม่ใช่แค่ "คอลลาเจน"
คอลลาเจนทะเล vs คอลลาเจนวัว: อันไหนดีกว่า?
คอลลาเจนทะเล (จากหนังปลา) มักมีโมเลกุลเปปไทด์เล็กกว่าคอลลาเจนวัว นักวิจัยบางส่วนมองว่าทำให้ดูดซึมได้ง่ายกว่าเล็กน้อย ซึ่งใช้ได้กับทุกรูปแบบผลิตภัณฑ์ค่ะ แต่ความต่างไม่ได้มากจนเป็นปัจจัยตัดสิน สิ่งที่สำคัญกว่าคือการรับประทานอย่างสม่ำเสมอทุกวันนะคะ
กัมมี่: สนุก แต่ต้องแลกมากที่สุด
กัมมี่ได้รับความนิยมสูงสุดในกลุ่มผู้ซื้อวัยรุ่น และมันได้ผลนะคะ แต่มีการประนีประนอมมากที่สุด เพื่อให้กัมมี่มีความนุ่มเหนียวและอยู่ได้นาน ผู้ผลิตต้องเพิ่มน้ำตาล น้ำเชื่อมกลูโคส และสารก่อเจล ปริมาณคอลลาเจนต่อเม็ดมักน้อยกว่ารูปแบบอื่น และน้ำตาลที่เพิ่มเข้ามาก็มีความเสี่ยงไกลเคชันเหมือนเครื่องดื่มคอลลาเจนหวานๆ เลยค่ะ
กัมมี่อาจเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีถ้าช่วยให้ใครสักคนเริ่มรับประทานคอลลาเจนเป็นประจำ แต่ถ้าจริงจังเรื่องความยืดหยุ่นของผิวหรือความสบายข้อต่อ กัมมี่คือรูปแบบที่ได้ประสิทธิภาพน้อยที่สุดค่ะ กรมอนามัยก็แนะนำให้ผู้บริโภคตรวจสอบส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์อย่างละเอียดก่อนซื้อนะคะ
วิตามินซี — สิ่งที่ขาดไม่ได้
ไม่ว่าจะเลือกรูปแบบไหน วิตามินซีขาดไม่ได้เลยนะคะ ร่างกายเราสังเคราะห์คอลลาเจนไม่ได้เลยถ้าไม่มีวิตามินซี — มันทำหน้าที่เป็นโคแฟกเตอร์ในเอนไซม์ที่ประกอบเส้นใยคอลลาเจน ผลิตภัณฑ์คอลลาเจนหลายตัวมีวิตามินซีอยู่แล้ว แต่ถ้าตัวที่คุณใช้ไม่มี ก็ควรได้รับจากอาหารอย่างผลไม้สด เช่น ฝรั่ง มะละกอ หรือส้ม ที่หาได้ง่ายตามตลาดสดบ้านเราค่ะ
สรุป
ในแง่ประสิทธิภาพการดูดซึม ผงและเครื่องดื่มน้ำตาลต่ำที่ใช้เปปไทด์คอลลาเจนไฮโดรไลซ์นำโด่งค่ะ แคปซูลได้ผลแต่มักต้องรับประทานหลายเม็ด กัมมี่สะดวก แต่มักให้คอลลาเจนน้อยที่สุดต่อครั้งและมีน้ำตาลมากที่สุด ไม่ว่าจะเลือกอะไร ดูฉลากให้เจอ "คอลลาเจนไฮโดรไลซ์" ลดน้ำตาล ให้มีวิตามินซี และรับประทานทุกวันอย่างน้อยสองถึงสามเดือนก่อนตัดสินผลลัพธ์นะคะ
สำรวจสารอาหารที่เกี่ยวข้อง
บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางการแพทย์ กรุณาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพที่มีคุณสมบัติเหมาะสมก่อนเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดๆ ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคลค่ะ