โพแทสเซียม: แร่ธาตุที่หัวใจ กล้ามเนื้อ และความดันโลหิตต้องการ
โพแทสเซียม: แร่ธาตุที่หัวใจ กล้ามเนื้อ และความดันโลหิตต้องการ
กินข้าวผัด ส้มตำ หรืออาหารข้างทางทุกวัน แต่ไม่เคยคิดถึงเรื่องอิเล็กโทรไลต์เลยใช่มั้ยครับ? โพแทสเซียมนี่แหละที่ทำงานอยู่เบื้องหลังระบบร่างกายเราตลอดเวลาเลย
โพแทสเซียมคืออะไร?
โพแทสเซียมเป็นแร่ธาตุจำเป็นและอิเล็กโทรไลต์ — หมายความว่ามันมีประจุไฟฟ้าที่ช่วยให้เซลล์ต่าง ๆ ในร่างกายสื่อสารกันได้ พบมากในอาหารธรรมชาติ และเป็นแร่ธาตุที่อยู่มากที่สุดภายในเซลล์ร่างกายเรานะครับ
ปัญหาคืออาหารไทยหลายอย่าง โดยเฉพาะอาหารข้างทางและอาหารปรุงรส มักมีโซเดียมสูง แต่โพแทสเซียมต่ำ ความไม่สมดุลนี้ส่งผลต่อความดันโลหิตและหัวใจได้มากกว่าที่หลายคนคิดเลย
ทำไมโพแทสเซียมถึงสำคัญ?
ควบคุมความดันโลหิต
โพแทสเซียมช่วยให้ไตขับโซเดียมส่วนเกินออกจากร่างกาย ซึ่งโซเดียมมากเกินไปเป็นสาเหตุหลักของความดันโลหิตสูง ถ้าอาหารที่กินปกติเค็มอยู่แล้ว การมีโพแทสเซียมเพียงพอก็ยิ่งสำคัญมากขึ้นเลยนะครับ
รักษาจังหวะการเต้นของหัวใจ
หัวใจก็เป็นกล้ามเนื้อเช่นกัน และต้องการโพแทสเซียมเพื่อเต้นอย่างสม่ำเสมอ ระดับโพแทสเซียมต่ำเชื่อมโยงกับภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ (arrhythmia) การรักษาระดับโพแทสเซียมให้เหมาะสมช่วยให้ระบบไฟฟ้าของหัวใจทำงานได้ดีขึ้นค่ะ
ช่วยการทำงานของกล้ามเนื้อและป้องกันตะคริว
กล้ามเนื้อหดตัวและคลายตัวโดยอาศัยโพแทสเซียมและโซเดียมทำงานร่วมกัน เมื่อโพแทสเซียมลดลง — เช่น หลังออกกำลังกายหนักหรือเหงื่อออกมาก — ตะคริวก็อาจเกิดขึ้นได้ นี่คือเหตุผลที่เครื่องดื่มกีฬามีอิเล็กโทรไลต์อยู่ด้วยนะครับ
สุขภาพกระดูกและไต
อาหารที่มีโพแทสเซียมสูงอาจช่วยลดการสูญเสียแคลเซียมจากกระดูกและลดความเสี่ยงนิ่วในไตได้ ทั้งสองประโยชน์นี้เกี่ยวข้องกับบทบาทของโพแทสเซียมในการรักษาสมดุลกรด-เบสของร่างกายค่ะ
การดูดซึมในร่างกาย
โพแทสเซียมจากอาหารโดยทั่วไปถูกดูดซึมได้ดี การต้มผักอาจลดโพแทสเซียมลงเล็กน้อยเพราะละลายในน้ำ แต่ถ้ากินอาหารหลากหลาย คนส่วนใหญ่ก็ยังได้รับเพียงพออยู่ดีนะครับ
ยาบางชนิด โดยเฉพาะยาขับปัสสาวะที่ใช้รักษาความดันโลหิต อาจทำให้ร่างกายสูญเสียโพแทสเซียมได้ ถ้ากินยาระยะยาว ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจระดับโพแทสเซียมด้วยนะคะ
ข้อควรระวัง
สำหรับคนที่สุขภาพดี การได้รับโพแทสเซียมมากเกินไปจากอาหารเพียงอย่างเดียวนั้นพบได้น้อย เพราะไตจะขับส่วนเกินออกเองได้ แต่สำหรับผู้ที่มีโรคไตหรือใช้ยาบางชนิด ไตอาจไม่สามารถกำจัดโพแทสเซียมได้อย่างมีประสิทธิภาพ ภาวะโพแทสเซียมในเลือดสูง (hyperkalemia) อาจส่งผลต่อจังหวะหัวใจและเป็นเรื่องที่ต้องระวังจริง ๆ นะครับ
แหล่งอาหารธรรมชาติ
- กล้วยและกล้วยน้ำว้า
- มันเทศและมันฝรั่ง (ทั้งเปลือก)
- ผักโขม ผักบุ้ง และผักใบเขียวอื่น ๆ
- อะโวคาโด
- ถั่วต่าง ๆ เลนทิล และถั่วลูกไก่
- มะเขือเทศและซอสมะเขือเทศ
- ปลาแซลมอนและปลาทูน่า
- น้ำมะพร้าว
บทความที่เกี่ยวข้อง
สำรวจสารอาหารที่เกี่ยวข้อง
สรุป
โพแทสเซียมไม่ใช่ซัพพลีเมนต์ที่กำลังเป็นกระแส — แต่เป็นแร่ธาตุพื้นฐานที่ร่างกายต้องการทุกวันจากอาหารจริง ๆ ถ้าอาหารที่กินประจำเน้นรสเค็มหรือผ่านการแปรรูปมาก การเพิ่มผลไม้ ผัก และถั่วในมื้ออาหารเป็นวิธีที่ง่ายและได้ผลที่สุดในการดูแลหัวใจและความดันโลหิตเลยนะครับ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางการแพทย์ กรุณาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพก่อนปรับเปลี่ยนอาหารหรือการดูแลสุขภาพของคุณ โดยเฉพาะหากมีโรคประจำตัวหรือกำลังใช้ยาอยู่นะคะ
- NIH Office of Dietary Supplements
https://ods.od.nih.gov/factsheets/Potassium-HealthProfessional/ - Harvard T.H. Chan School of Public Health
https://nutritionsource.hsph.harvard.edu/potassium/ - MedlinePlus (NIH)
https://medlineplus.gov/potassium.html - Linus Pauling Institute (Oregon State University)
https://lpi.oregonstate.edu/mic/minerals/potassium - NIH NCCIH
https://www.nccih.nih.gov/health/potassium - HealthHub Singapore 🇸🇬 SG
https://www.hsa.gov.sg/health-supplements/overview