Mang Thai và Thực Phẩm Chức Năng — Cái Gì An Toàn, Cái Gì Không, và Cái Gì Bạn Thực Sự Cần
Thực Phẩm Bổ Sung Khi Mang Thai: Cái Gì An Toàn, Cái Gì Cần Tránh, và Cái Gì Thật Sự Cần Thiết
Vừa biết mình có bầu là lời khuyên ùa đến từ khắp nơi — mẹ bảo uống cái này, dì bảo bổ sung cái kia, nhóm chat bà bầu thì share bài tới tấp. Bước vào nhà thuốc mà thấy hàng chục loại thực phẩm bổ sung xếp dài, không biết chọn cái nào mới đúng.
Thật ra không cần phức tạp vậy đâu nha. Quan trọng là biết loại nào có bằng chứng khoa học vững chắc, loại nào không cần thiết, và loại nào thực sự có thể gây hại cho thai nhi.
Dưỡng Chất Thật Sự Quan Trọng Khi Mang Thai
Folate (Vitamin B9)
Đây là điều quan trọng nhất. Folate hỗ trợ sự phát triển ống thần kinh của em bé — cấu trúc sẽ trở thành não và tủy sống. Giai đoạn then chốt là sớm, thường trước cả khi bạn biết mình có thai, đó là lý do các cơ quan y tế khuyến nghị bắt đầu bổ sung folate khi bạn đang cố gắng thụ thai.
Nguồn thực phẩm gồm rau lá xanh, đậu các loại và ngũ cốc tăng cường. Nhưng nếu ngày nào cũng ăn cơm tấm vội hoặc bánh mì ăn sáng qua loa, thì khó mà đủ folate từ ăn uống thôi được.
Sắt
Thể tích máu của bạn tăng đáng kể khi mang thai, và cơ thể cần nhiều sắt hơn để hỗ trợ. Thiếu máu do thiếu sắt khi mang thai phổ biến trên toàn thế giới. Nghiên cứu cho thấy bổ sung sắt có thể giảm nguy cơ thiếu máu ở phụ nữ mang thai.
Nếu thường xuyên mệt mỏi, da xanh xao hoặc hay hụt hơi, nên đi xét nghiệm máu đơn giản tại cơ sở y tế gần nhà để kiểm tra mức sắt nha.
Vitamin D
Dù có nắng quanh năm, mức vitamin D vẫn có thể thấp — có thể vì nhiều người tránh nắng giữa trưa hoặc làm việc trong nhà cả ngày. Khi mang thai, vitamin D được cho là hỗ trợ sự phát triển xương và chức năng miễn dịch của em bé. Mức thấp đã được liên kết với các biến chứng gồm đái tháo đường thai kỳ và sinh non, dù vẫn chưa rõ liệu dùng thực phẩm bổ sung có thay đổi các kết quả đó không.
Omega-3 (DHA/EPA)
DHA, một loại chất béo omega-3, được cho là đóng vai trò trong sự phát triển não và mắt của em bé. Nếu bạn không ăn nhiều cá béo, dầu cá sạch, được kiểm nghiệm thủy ngân có thể đáng thảo luận với bác sĩ.
Vitamin Tổng Hợp Cho Bầu — Có Cần Không?
Một loại vitamin tổng hợp tiền sản chất lượng có thể bao quát nhiều nhu cầu của bạn — thường là axit folic, sắt, vitamin D, canxi và iốt trong một lần. Chúng không thay thế chế độ ăn cân đối, nhưng là tấm lưới an toàn thực tế. Nhiều bà mẹ tương lai bắt đầu dùng vitamin tiền sản ngay khi bắt đầu cố gắng thụ thai. Đó không phải quyết định tồi.
Những Loại Cần Thận Trọng
Vitamin A (Dạng Retinol)
Đây là chỗ mọi thứ trở nên nghiêm trọng. Liều cao vitamin A dạng tiền tạo sẵn — loại có trong gan và một số thực phẩm bổ sung — liên quan đến dị tật bẩm sinh. Beta-carotene (từ rau củ) không liên quan đến vấn đề này. Retinol quá mức là mối lo. Luôn kiểm tra nhãn của mọi thực phẩm bổ sung bạn dùng khi mang thai.
Thực Phẩm Bổ Sung Thảo Dược
Nhiều sản phẩm thảo dược chưa được kiểm tra an toàn kỹ lưỡng khi mang thai. Một số thảo dược truyền thống dùng trong các bài thuốc dân gian — gồm một số loại trà và thuốc bổ — có thể không phù hợp khi mang thai, và một số có thể tương tác với thuốc. Khi nghi ngờ, hãy bỏ qua.
Những Dưỡng Chất Bạn Có Thể Đang Thiếu Mà Không Biết
Iốt
Iốt cần thiết cho chức năng tuyến giáp khỏe mạnh khi mang thai. Nó thường bị bỏ qua vì không được nhắc đến thường xuyên như folate hay sắt. Hải sản và sữa là nguồn tốt, nên đáng hỏi bác sĩ xem chế độ ăn của bạn có đáp ứng không.
Magiê
Chuột rút chân khi mang thai? Magiê thấp có thể là một nguyên nhân, nhưng nghiên cứu chưa thống nhất về việc thực phẩm bổ sung magiê có thực sự làm dịu chuột rút chân khi mang thai hay không. Magiê cũng có thể đóng vai trò với huyết áp, nhưng hiện chưa cơ quan y tế nào khuyến nghị thường quy bổ sung magiê khi mang thai, nên hãy hỏi bác sĩ trước.
Tóm Lại Là Sao?
Bạn không cần chi một khoản lớn cho cả chục loại thực phẩm bổ sung. Hãy tập trung vào những điều cơ bản bác sĩ khuyến nghị — thường là axit folic và sắt, và đôi khi vitamin D và omega-3. Một loại vitamin tiền sản tốt thường bao quát nhiều trong số này. Hãy ăn đa dạng nhất có thể — dù điều đó nghĩa là chọn lựa thông minh hơn khi ăn ngoài. Và luôn luôn hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng đã đăng ký trước khi thêm bất cứ thứ gì mới vào thói quen của bạn.
Điều quan trọng nhất là luôn tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng có chứng chỉ trước khi thêm bất kỳ thực phẩm bổ sung mới nào. Thai kỳ không phải lúc để thử nghiệm, nhưng với thông tin đúng đắn, bạn hoàn toàn có thể cho bé yêu khởi đầu dinh dưỡng tốt nhất nghen.
Khám Phá Các Dưỡng Chất Liên Quan
Đọc tiếp
Nguồn tài liệu đã xem xét
- NIH Office of Dietary Supplements
https://ods.od.nih.gov/factsheets/Pregnancy-HealthProfessional/ - NIH Office of Dietary Supplements
https://ods.od.nih.gov/factsheets/Folate-Consumer/ - Linus Pauling Institute (Oregon State University)
https://lpi.oregonstate.edu/mic/health-disease/pregnancy-in-brief - NHS (UK)
https://www.nhs.uk/best-start-in-life/pregnancy/vitamins-and-supplements-in-pregnancy/ - World Health Organization (WHO)
https://www.who.int/tools/elena/review-summaries/vitamind-supp-pregnancy--vitamin-d-supplementation-for-women-during-pregnancy
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin chung và không phải lời khuyên y tế. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ, bác sĩ sản phụ khoa hoặc chuyên gia dinh dưỡng có chứng chỉ trước khi bắt đầu hoặc thay đổi bất kỳ thực phẩm bổ sung nào trong thai kỳ nha. Thực phẩm bổ sung không thể thay thế thuốc, và không nên dùng để phòng ngừa hoặc điều trị bệnh.