ทุกคนกำลังพูดถึง Ozempic — แต่ไม่มีใครพูดถึงสารอาหารที่มันค่อยๆ พร่องไป
ทุกคนพูดถึง Ozempic — แต่ไม่มีใครพูดถึงสารอาหารที่มันค่อยๆ ดูดออกไปเงียบๆ
ถ้าคุณติดตามข่าวสุขภาพหรือเลื่อน feed โซเชียลมีเดียบ่อยๆ ก็คงเคยได้ยินชื่อ Ozempic (เซมากลูไทด์) มาบ้างแล้วนะครับ ยานี้กำลังเป็นที่พูดถึงมากในวงการสุขภาพ เพราะช่วยควบคุมน้ำตาลในเลือด กดความหิว และช่วยลดน้ำหนักได้อย่างเห็นผล
แต่มีสิ่งหนึ่งที่แทบไม่มีใครพูดถึงเลยก็คือ เมื่อ Ozempic ทำให้คุณกินน้อยลงมากๆ สารอาหารที่ร่างกายได้รับก็ลดลงตามไปด้วย และความขาดแคลนนั้นอาจเกิดขึ้นเงียบๆ ก่อนที่คุณจะรู้ตัว ส่งผลต่อพลังงาน อารมณ์ กล้ามเนื้อ และสุขภาพระยะยาว
ทำไม Ozempic ถึงส่งผลต่อการดูดซึมสารอาหาร
Ozempic ทำงานโดยเลียนแบบฮอร์โมน GLP-1 ในลำไส้ ซึ่งจะทำให้กระเพาะอาหารย่อยช้าลง ส่งสัญญาณอิ่มเร็วขึ้น และลดความอยากอาหาร มันไม่ได้ "บล็อก" สารอาหารโดยตรง แต่เมื่อกระเพาะระบายช้าลงและกินน้อยลง ร่างกายก็ดูดซึมสารอาหารได้น้อยลงตามธรรมชาติ
ผู้ใช้ Ozempic หลายคนเล่าว่า แค่ข้าวผัดจานเล็กก็อิ่มแล้ว หรือแม้แต่ส้มตำถ้วยน้อยก็รู้สึกมากเกินไป ถ้าดูแค่เรื่องน้ำหนัก นี่คือผลที่ต้องการ แต่ถ้ามองเรื่องโภชนาการ ต้องระวังให้ดีนะครับ
วิตามิน B12: ตัวแรกที่ต้องจับตา
วิตามิน B12 สำคัญมากต่อระบบประสาท การสร้างเม็ดเลือดแดง และการเผาผลาญพลังงาน โดยพบได้เกือบเฉพาะในอาหารจากสัตว์ เช่น เนื้อสัตว์ ปลา ไข่ และผลิตภัณฑ์นม เมื่อกินน้อยลงโดยรวม การได้รับ B12 ที่เพียงพอก็ยากขึ้นค่ะ
ยิ่งไปกว่านั้น Ozempic ทำให้กระเพาะระบายช้า ซึ่งอาจส่งผลต่อการปล่อย "intrinsic factor" หรือโปรตีนที่ลำไส้ต้องใช้เพื่อดูดซึม B12 งานวิจัยทบทวนปี 2022 ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Diabetes, Obesity and Metabolism พบว่ายากลุ่ม GLP-1 receptor agonist อาจลดการดูดซึม B12 เมื่อใช้ในระยะยาว
อาการที่บ่งบอกว่า B12 ต่ำได้แก่ อ่อนเพลีย สมองมึน ชาที่มือหรือเท้า หรืออารมณ์แปรปรวน ซึ่งทั้งหมดนี้มักถูกตีความผิดว่าเป็นแค่ "เครียดจากงาน"
แมกนีเซียม: ผู้ช่วยเงียบที่สำคัญมาก
แมกนีเซียมเกี่ยวข้องกับปฏิกิริยาเอนไซม์หลายร้อยอย่างในร่างกาย ทั้งการควบคุมน้ำตาลในเลือด การทำงานของกล้ามเนื้อ และคุณภาพการนอน พบได้ในผักใบเขียวเข้ม ถั่ว ธัญพืชไม่ขัดสี และพืชตระกูลถั่ว เมื่อกินน้อยลงอย่างรวดเร็ว แมกนีเซียมมักเป็นหนึ่งในตัวแรกที่ขาด
คนที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ซึ่งเป็นกลุ่มผู้ใช้ Ozempic หลักๆ มักมีระดับแมกนีเซียมต่ำกว่าปกติอยู่แล้ว เพราะภาวะดื้ออินซูลินส่งผลต่อวิธีที่ไตจัดการกับแมกนีเซียม
สัญญาณที่บอกว่าแมกนีเซียมอาจต่ำ
เป็นตะคริว นอนไม่หลับ ปวดหัวบ่อย และรู้สึกกังวลหรือหงุดหงิดง่ายโดยไม่มีสาเหตุ ล้วนเชื่อมโยงกับแมกนีเซียมต่ำทั้งนั้นเลยนะครับ
วิตามิน D: ต่ำอยู่แล้วก่อนจะเริ่มใช้ Ozempic
ประเทศไทยมีแดดตลอดปี แต่หลายคนใช้ชีวิตส่วนใหญ่อยู่ในอาคารสำนักงาน ทำให้ร่างกายได้รับแสงแดดน้อยมาก วิตามิน D ซึ่งละลายในไขมันและพบในปลาที่มีไขมันสูง ไข่แดง และอาหารเสริมธาตุ จะยิ่งได้รับน้อยลงเมื่อกินอาหารโดยรวมลดลง
วิตามิน D สำคัญต่อระบบภูมิคุ้มกัน ความหนาแน่นของกระดูก ความไวต่ออินซูลิน และการควบคุมอารมณ์ งานวิจัยปี 2021 ในวารสาร Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism พบว่าผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 มักมีระดับวิตามิน D ต่ำกว่าประชากรทั่วไปอย่างมีนัยสำคัญ และการปรับระดับวิตามิน D ให้ดีขึ้นเชื่อมโยงกับผลลัพธ์การเผาผลาญที่ดีขึ้นด้วย
สังกะสีและธาตุเหล็ก: สองตัวที่คนมักลืม
ทั้งสังกะสีและธาตุเหล็กต้องการโปรตีนในปริมาณที่เพียงพอเพื่อให้ร่างกายดูดซึมได้ดี เมื่อกินน้อยลง แหล่งโปรตีนก็ลดลงตาม สังกะสีสนับสนุนภูมิคุ้มกัน การหายของบาดแผล และการรับรสชาติ ส่วนธาตุเหล็กจำเป็นสำหรับการนำออกซิเจนในเลือด
น่าสนใจตรงที่ผู้ใช้ Ozempic บางรายบอกว่าอาหารรสชาติเปลี่ยนไป หรือเริ่มไม่อยากกินเนื้อสัตว์ ทั้งที่เนื้อสัตว์คือแหล่งสังกะสีและธาตุเหล็กที่ดีที่สุด การหลีกเลี่ยงเนื้อสัตว์จึงอาจทำให้สองแร่ธาตุนี้ลดลงพร้อมกันด้วย
โปรตีน: ไม่ใช่จุลสารอาหาร แต่สำคัญไม่แพ้กัน
โปรตีนควรได้รับการกล่าวถึงด้วย เพราะเป็นสารอาหารที่เสี่ยงต่ำลงมากที่สุดเมื่อความอยากอาหารถูกกด หากไม่ได้รับโปรตีนเพียงพอ ร่างกายอาจสูญเสียมวลกล้ามเนื้อไปพร้อมกับไขมัน ซึ่งน่าเป็นห่วงโดยเฉพาะสำหรับผู้สูงอายุ การสูญเสียกล้ามเนื้อยังทำให้การเผาผลาญช้าลง และรักษาผลลัพธ์ระยะยาวได้ยากขึ้น
ลองกระจายการกินโปรตีนออกเป็นมื้อเล็กๆ หลายครั้งตลอดวัน แม้แค่ไข่ต้มหนึ่งฟองหรือเต้าหู้เล็กน้อย ก็ช่วยรักษามวลกล้ามเนื้อไว้ได้ขณะที่ยาทำงาน
สำรวจสารอาหารที่เกี่ยวข้อง
บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลทั่วไปเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำทางการแพทย์ กรุณาปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพที่ได้รับการรับรองก่อนปรับเปลี่ยนอาหาร ยา หรือการทานอาหารเสริมใดๆ