Inositol: suikerachtige stof, hormonen en stemming
Inositol: suikerachtige stof, hormonen en stemming
Is je cyclus nogal grillig, of zei je huisarts bij je laatste controle iets over "insulineresistentie"? Inositol komt steeds voorbij in gesprekken over PCOS en bloedsuiker, maar wat is het eigenlijk, en houdt de wetenschap stand?
Wat is inositol?
Inositol is een van nature voorkomende, suikerachtige stof die je lever en nieren al zelf aanmaken uit glucose. Daarom wordt het soms "vitamine B8" genoemd, hoewel het helemaal geen echte vitamine is. Het bestaat in negen verschillende vormen, maar de twee die voor de gezondheid het belangrijkst zijn, zijn myo-inositol en D-chiro-inositol.
Inositol is een polyalcohol waarvan negen stereoisomeren bestaan. Van twee daarvan is aangetoond dat ze de post-receptoreffecten van insuline mediëren: myo-inositol en D-chiro-inositol. Deze twee vormen komen in je lichaam van nature voor in een verhouding van ongeveer 40 delen myo-inositol op 1 deel D-chiro-inositol, en die balans lijkt van belang te zijn voor hoe goed inositol werkt.
Waarom nemen mensen het?
PCOS en inositol: wat zegt het onderzoek?
Hier is de meeste onderzoeksbasis voor inositol. Een meta-analyse vond dat inositolen een gunstig effect hebben op alle aspecten van PCOS: lagere serumspiegels van totaal en vrij testosteron en androsteendion, hogere SHBG-spiegels, een normalisering van de cyclusduur en lagere nuchtere glucose- en insulinespiegels. Voor vrouwen die een onregelmatige cyclus combineren met een drukke werkweek is dit een groot deel van de aantrekkingskracht. Van de onderzochte isomeren heeft myo-inositol het best onderbouwde voordeel, en in vergelijking met metformine gaven inositolen minder bijwerkingen.
Inositol en de werking van insuline
Inositol maakt deel uit van de signaalroute die je cellen vertelt glucose uit het bloed op te nemen. Myo-inositol is een isovorm van inositol met een insulineachtige werking in het lichaam: het fungeert als mediator van insuline en speelt een rol bij de synthese van lipiden en de opbouw van celmembranen. Dat is relevant voor iedereen die te maken heeft met de loom makende schommelingen in bloedsuiker na bijvoorbeeld een uitgebreid ontbijt met pannenkoeken en stroop in een café in de Jordaan. Inositol maakt de maaltijd niet ongedaan, maar de insulineroute waarbij inositol betrokken is, is dezelfde als die waar gezondheidschecks naar kijken.
Zwangerschap en bloedsuiker
Myo-inositol is een veelgebruikt voedingssupplement met een gunstig effect op de glucosestofwisseling en insulinegevoeligheid. Een optimale inname wordt geassocieerd met een daling van glucose, lagere insuline- en lagere testosteronspiegels bij vrouwen met PCOS. Sommige onderzoeken hebben specifiek gekeken naar inositol tijdens de zwangerschap bij vrouwen met een hoger risico op zwangerschapsdiabetes. Dit is echter een gebied waarop je altijd direct met je gynaecoloog moet overleggen in plaats van zelf te suppleren.
Stemming en angst: wat zegt het onderzoek?
Inositol maakt deel uit van een signaleringssysteem in de hersenen dat verbonden is met serotonine, de neurotransmitter die samenhangt met stemmingsregulatie. De frequentie en ernst van paniekaanvallen en de ernst van agorafobie namen in vroege onderzoeken significant af met inositol in vergelijking met placebo, en inositol is een precursor in de second messenger-cyclus die verbonden is met serotonine en andere receptoren die betrokken zijn bij affectieve stoornissen en angststoornissen. Recentere overzichtsstudies zijn echter minder stellig. Een narratieve review concludeerde dat, ondanks enkele positieve bevindingen, de gegevens over de werkzaamheid van inositol bij psychiatrische aandoeningen omstreden blijven, zodat het nog niet kan worden aanbevolen voor routinematig klinisch gebruik. Zie het als een veelbelovend onderzoeksterrein en niet als een afgerond antwoord. Dat is nuttige context als je, met een scherp oog voor gezonde gewoonten, overweegt het te gebruiken tegen stress.
Biologische beschikbaarheid en opname
Omdat je lichaam inositol al zelf aanmaakt, is opname niet echt het knelpunt. Het gaat om de verdeling en de balans tussen de twee belangrijkste vormen. D-chiro-inositol heeft een negatieve invloed op de opname van myo-inositol in de darm, en de opname van vrij inositol door weefsels verloopt via een natriumafhankelijke transporter waarvoor myo-inositol een tien keer grotere affiniteit heeft dan D-chiro-inositol. Dit is een van de redenen waarom onderzoekers vooral letten op de verhouding tussen de twee vormen en niet alleen op de totale hoeveelheid die wordt ingenomen. Inositol is bovendien wateroplosbaar, dus anders dan bij vetoplosbare voedingsstoffen hoef je het niet te combineren met vette kost zoals een broodje haring om het te kunnen opnemen.
Veiligheid in het kort
De FDA beschouwt inositol als over het algemeen veilig, maar sommige mensen kunnen bij hogere innames milde bijwerkingen ervaren. Maag-darmklachten zoals misselijkheid, winderigheid of diarree zijn gemeld bij hogere innames. Weinig onderzoeken hebben bekeken of inositol veilig is voor baby's en kinderen, en klinische onderzoeken duren meestal niet langer dan een jaar, dus gegevens over de veiligheid op lange termijn zijn nog beperkt. Zwangere vrouwen, mensen met een vastgestelde psychische aandoening die al medicatie gebruiken en mensen met diabetes moeten eerst overleggen met een arts voordat ze een inositolsupplement toevoegen, omdat het kan interacteren met de werking van medicatie voor bloedsuiker of stemming. Zoals bij elk supplement dat je online koopt: koop bij een gevestigde apotheek of webwinkel in plaats van bij een onbekende verkoper uit het buitenland.
Natuurlijke voedingsbronnen
Je hebt geen supplement nodig om wat inositol binnen te krijgen. Het komt voor in een verrassend breed scala aan alledaagse voedingsmiddelen. Voedingsmiddelen met inositol zijn onder meer amandelen, walnoten, paranoten, havermout, bonen en erwten, cantaloupemeloen en citrusvruchten behalve citroenen, waarbij 4 oz grapefruitsap ongeveer 470 mg myo-inositol bevat.
- Citrusvruchten zoals sinaasappels en grapefruit (citroenen niet meegeteld)
- Cantaloupemeloen en andere meloenen
- Bonen, kikkererwten en erwten, die in veel vegetarische gerechten voorkomen
- Amandelen, walnoten en paranoten
- Volkoren haver en volkorenproducten
- Zilvervliesrijst en andere onbewerkte granen
Gerelateerde artikelen
Ontdek gerelateerde voedingsstoffen
Tot slot
Inositol neemt een interessante plek in. Het is geen essentiële voedingsstof die je via je voeding moet binnenkrijgen, omdat je lichaam het zelf aanmaakt, maar het onderzoek naar de rol ervan bij PCOS, insulinegevoeligheid en mogelijk stemming is echt omvangrijk voor een stof die bij het grote publiek zo weinig bekend is. Heb je een onregelmatige cyclus, een recente PCOS-diagnose of bloedsuikerwaarden die bij een routinecontrole zijn opgevallen, dan is het een redelijk onderwerp om met je arts te bespreken. Verwacht alleen niet dat het op zichzelf de gevolgen van een vast ontbijt van een witte boterham met jam en zoete thee met melk ongedaan maakt. Voedingsbronnen en leefstijl blijven belangrijker dan welk afzonderlijk supplement ook.
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg een gekwalificeerde zorgverlener voordat je wijzigingen aanbrengt in je voeding of supplementengebruik.
Referenties
- Cleveland Clinic
https://my.clevelandclinic.org/health/drugs/25173-inositol - WebMD
https://www.webmd.com/vitamins-supplements/inositol - PubMed Central (NIH)
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8896029/ - PubMed Central (NIH)
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9878965/ - PubMed Central (NIH)
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9955821/ - Medical News Today
https://www.medicalnewstoday.com/articles/inositol