Kwas hialuronowy: nawilżenie skóry i wsparcie stawów
Kwas hialuronowy: nawilżenie skóry i wsparcie stawów
Czy zdarza Ci się, że po całym dniu w ogrzewanym biurze skóra jest napięta i przesuszona albo że kolana są bardziej sztywne niż kilka lat temu, gdy wchodzisz po schodach na dworcu? Kwas hialuronowy – nazwa, którą pewnie znasz z opakowań kosmetyków – może tłumaczyć jedno i drugie.
Czym jest kwas hialuronowy?
Kwas hialuronowy, zwany też hialuronianem, to substancja, którą organizm wytwarza naturalnie. Należy do rodziny cząsteczek zwanych glikozoaminoglikanami – to techniczne określenie długich, żelowych łańcuchów cukrowych, które organizm wykorzystuje jako rodzaj biologicznej amortyzacji i materiału wiążącego wodę.
Występuje naturalnie w wielu tkankach organizmu, w tym w skórze, ścięgnach, więzadłach i stawach, gdzie pomaga utrzymywać strukturę tych tkanek i wchłania duże ilości wody, dzięki czemu skóra i stawy pozostają nawilżone. Wyobraź sobie gąbkę, która chwyta cząsteczki wody i nie chce ich puścić – właśnie dlatego kwas hialuronowy znajdziesz zarówno w serum do twarzy, jak i w zastrzykach do stawów.
Haczyk polega na tym, że zasoby własne organizmu nie są stałe. Z wiekiem naturalna produkcja zwalnia, co po części tłumaczy, dlaczego skóra traci nieco sprężystości, a stawy z czasem mogą sprawiać wrażenie mniej amortyzowanych.
Dlaczego ludzie po niego sięgają?
Pomaga skórze zatrzymywać wilgoć
To właśnie z tego działania większość osób zna kwas hialuronowy. Ponieważ potrafi związać bardzo dużo wody, po nałożeniu na skórę pomaga zewnętrznym warstwom wchłaniać i zatrzymywać wilgoć, co może sprawić, że skóra wygląda na pełniejszą i jest mniej napięta. Dla każdego, czyja skóra szybko wysycha w ogrzewanych lub klimatyzowanych biurach albo po całym dniu załatwiania spraw na dworze przy zmiennej pogodzie na Pomorzu, to główny powód, dla którego sięga po serum i kremy z kwasem hialuronowym.
Wspiera komfort i ruchomość stawów
Kwas hialuronowy jest składnikiem płynu stawowego, czyli mazi smarującej wnętrze stawów, i zapewnia smarowanie podczas ruchu stawu, a także amortyzuje wstrząsy, gdy staw jest obciążony, na przykład przy podskakiwaniu lub skakaniu. W chorobie zwyrodnieniowej stawów ten płyn staje się rzadszy i mniej ochronny, dlatego lekarze czasem podają zastrzyki z kwasu hialuronowego – tzw. wiskosuplementację – bezpośrednio do zajętego stawu. Jest to zabieg medyczny, którego nie odtwarza suplement przyjmowany doustnie, ale pokazuje, jak ważną rolę kwas hialuronowy odgrywa w płynnym ruchu stawów, bez „zgrzytania”.
Rola w odbudowie tkanek
Kwas hialuronowy odgrywa rolę w odbudowie tkanek, pomagając regulować stan zapalny i kierować przepływ krwi w stronę uszkodzonej tkanki. Jego struktura może też działać jak tymczasowe rusztowanie, po którym nowa tkanka może narastać nad raną, i to jeden z powodów, dla których znajdziemy go w niektórych żelach i opatrunkach do pielęgnacji ran, a nie tylko w kosmetykach.
Łagodzi uczucie suchości oczu
Kwas hialuronowy jest częstym składnikiem kropli do oczu, ponieważ skutecznie zatrzymuje wilgoć na powierzchni oka. Dla osób, które spędzają długie godziny przed ekranem pod biurowymi świetlówkami, właśnie ta zdolność wiązania wody sprawia, że krople z kwasem hialuronowym często poleca się na suche, zmęczone oczy, a nie tylko na skórę czy stawy.
Biodostępność i wchłanianie
To, jak dobrze kwas hialuronowy faktycznie działa, zależy w dużej mierze od jego masy cząsteczkowej i sposobu podania – to jedna z częściej błędnie rozumianych kwestii dotyczących tego składnika. Stosowane miejscowo większe cząsteczki kwasu hialuronowego zostają głównie na powierzchni skóry i wiążą tam wodę, natomiast mniejsze cząsteczki mogą wniknąć nieco głębiej w warstwy skóry.
Przyjmowany doustnie jako suplement, kwas hialuronowy jest podczas trawienia rozkładany na mniejsze fragmenty jeszcze przed wchłonięciem, więc nie dociera do stawów ani skóry w nienaruszonej postaci, tak jak w przypadku zastrzyku. Część badań nad doustnym kwasem hialuronowym i nawilżeniem skóry wykazała umiarkowaną poprawę po kilku tygodniach regularnego stosowania, ale efekt działa inaczej niż wstrzyknięcie do stawu, które dostarcza substancję prosto tam, gdzie jest potrzebna, w ogóle z pominięciem trawienia.
To rozróżnienie ma znaczenie, jeśli porównujesz serum do twarzy, kapsułkę z suplementem i zastrzyk do stawu podawany przez lekarza – nie są one wymienne, choć wszystkie trzy zawierają ten sam podstawowy składnik.
Podstawy bezpieczeństwa
Ponieważ organizm sam wytwarza kwas hialuronowy, rzadko wywołuje on poważne działania niepożądane lub reakcje alergiczne, choć osoby z ciężkimi reakcjami alergicznymi w wywiadzie powinny zachować ostrożność przy jego stosowaniu. Produkty stosowane miejscowo czasami powodują lekkie podrażnienie, zwłaszcza jeśli łączy się je warstwowo z innymi substancjami aktywnymi, takimi jak retinoidy czy kwasy złuszczające.
Jego wpływ w czasie ciąży i karmienia piersią pozostaje nieznany, dlatego osoby w ciąży lub karmiące piersią powinny skonsultować się z pracownikiem ochrony zdrowia, zanim zaczną stosować produkty z kwasem hialuronowym. Jeśli rozważasz zastrzyk do stawu zamiast produktu miejscowego czy suplementu, to zabieg medyczny, który powinien wykonywać wyłącznie wykwalifikowany lekarz, i warto wcześniej omówić z nim całą swoją historię zdrowia – w tym ewentualne zakażenia stawów lub zaburzenia krzepnięcia.
W Polsce suplementy zawierające kwas hialuronowy są sprzedawane jako suplementy diety, dlatego warto sprawdzać etykiety i kupować w rzetelnych źródłach, a nie od niezweryfikowanych sprzedawców internetowych, zwłaszcza gdy produkt jest reklamowany jako iniekcyjny.
Naturalne źródła w żywności
Kwasu hialuronowego nie da się „naładować” zwykłym posiłkiem tak jak witaminy C czy wapnia, ale kilka tradycyjnych produktów zawiera go lub wspiera własną produkcję organizmu:
- Wywar kostny i długo gotowane zupy, podobne do bazy tradycyjnego rosołu, w których podczas długiego gotowania z kości uwalniają się związki tkanki łącznej
- Łapki i skóra kurczaka, często używane do zup lub duszonych potraw, bogate w tkankę łączną
- Produkty sojowe, takie jak tofu i mleko sojowe, zawierające związki, które mogą wspierać własną produkcję kwasu hialuronowego w skórze
- Zielone warzywa liściaste i owoce cytrusowe, które dostarczają witaminy C – potrzebnej do budowy sieci kolagenowej, współpracującej w skórze z kwasem hialuronowym
- Warzywa korzeniowe, takie jak słodkie ziemniaki (bataty), zawierające skrobie, które według niektórych badaczy mają związek ze wspieraniem naturalnej syntezy kwasu hialuronowego w organizmie
Żadne z nich nie podniesie znacząco poziomu kwasu hialuronowego tak, jak może to zrobić suplement czy zastrzyk, ale wspierają ogólne środowisko tkanki łącznej, którego organizm potrzebuje do utrzymania własnych zasobów.
Powiązane artykuły
Poznaj powiązane składniki
Na koniec
Kwas hialuronowy to mniej modny nowy składnik, a bardziej cząsteczka, na której organizm polegał od zawsze – po prostu z wiekiem jego naturalne zasoby maleją. Niezależnie od tego, czy przyciąga Cię perspektywa gładziej wyglądającej skóry, wygodniejszych stawów, czy ulgi dla suchych oczu po długich godzinach przed ekranem, idea jest ta sama: pomóc organizmowi zatrzymać wilgoć i amortyzację, które już potrafi wykorzystać.
Jak w przypadku każdego suplementu czy składnika kosmetycznego, efekty bywają różne u różnych osób, a najlepiej sprawdza się on jako element szerszej rutyny – dobrego nawodnienia, urozmaiconej diety i regularnego ruchu – a nie samodzielne rozwiązanie.
Ten artykuł ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje profesjonalnej porady medycznej. Przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian w diecie lub suplementacji skonsultuj się z wykwalifikowanym pracownikiem ochrony zdrowia.
Źródła
- Mayo Clinic
https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/hyaluronic-acid-injection-route/description/drg-20074557 - Medical News Today
https://www.medicalnewstoday.com/articles/326385 - WebMD
https://www.webmd.com/vitamins-supplements/hyaluronic-acid - SingHealth 🇸🇬 SG
https://www.singhealth.com.sg/tests-procedures/viscosupplementation - PubMed Central
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10744407/ - PubMed Central
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12026949/