Groene thee-extract: antioxidanten en hartgezondheid
Groene thee-extract: antioxidanten en hartgezondheid
Heb je ooit je sterke zwarte thee ingeruild voor een kop groene thee en je afgevraagd of het echt iets doet voor je gezondheid, of dat het alleen "gezonder" smaakt? Je bent niet de enige: groene thee-extract is uitgegroeid tot een van de meest besproken supplementen in de schappen van drogisterijen en apotheken in Nederland. Hier lees je wat het precies is en wat het onderzoek er echt over laat zien.
Wat is groene thee-extract?
Groene thee-extract is een geconcentreerde vorm van stoffen uit de bladeren van de Camellia sinensis-plant, dezelfde plant waarvan ook zwarte en oolongthee worden gemaakt. Het verschil zit in de bewerking.
Groene theebladeren worden gestoomd en gedroogd zonder te fermenteren, waardoor een groep plantaardige stoffen die catechines heten behouden blijft. Catechines zijn een soort antioxidanten, wat betekent dat ze helpen onstabiele moleculen in het lichaam te neutraliseren die na verloop van tijd cellen kunnen beschadigen.
De meest onderzochte catechine in groene thee is EGCG (epigallocatechinegallaat), die vaak op de etiketten van supplementen wordt benadrukt. Een kopje gezette thee bevat een bescheiden hoeveelheid van deze stoffen, terwijl een extract ze concentreert in een capsule of tablet. Daarom worden extracten en drankjes door onderzoekers vaak apart bestudeerd.
Waarom gebruiken mensen het?
Hart en cholesterol
Een van de meest consistente bevindingen over groene thee-extract heeft te maken met cholesterol. Onderzoek dat door gezondheidsautoriteiten is beoordeeld, heeft groene thee onderzocht in relatie tot totaal cholesterol en LDL-cholesterol ("slecht" cholesterol), waarbij kleine verschillen zijn gemeld; HDL-cholesterol en triglyceriden lijken niet merkbaar te veranderen. Voor iemand met een dieet vol gefrituurde hapjes is dit geen vervanging voor het minder eten van bitterballen bij de borrel.
Bloeddruk
Meerdere samengevoegde klinische studies hebben groene thee-extract op de korte termijn onderzocht in relatie tot de bloeddruk, gemeten aan zowel de bovendruk als de onderdruk. Onderzoekers benadrukken dat dit nog geen sterk genoeg bewijs is om het aan te bevelen als op zichzelf staande behandeling van hoge bloeddruk, maar het kan een aanvulling zijn op andere hartvriendelijke gewoonten.
Stofwisseling en gewichtsbeheer
Groene thee-extract is een bekende naam in supplementen voor gewichtsbeheer in Nederland. De combinatie van catechines en natuurlijke cafeïne is de reden dat het extract in zulke supplementen voorkomt. De resultaten verschillen echter sterk, afhankelijk van de sterkte van het product en hoe actief iemand al is. Het is geen sluiproute om de sportschool over te slaan.
Antioxidant en cellen
Catechines, vooral EGCG, worden beschouwd als een van de krachtigere plantaardige antioxidanten die tot nu toe zijn onderzocht. In laboratorium- en dieronderzoek bleken ze schadelijke moleculen, de zogenoemde vrije radicalen, te kunnen opruimen en ontstekingsactiviteit in cellen te kunnen temperen. Dit is het mechanisme achter veel van de bredere beweringen over groene thee en gezond ouder worden, hoewel het bewijs bij mensen voor het voorkomen van specifieke ziekten gemengd en nog in ontwikkeling is.
Biologische beschikbaarheid en opname
Niet alle catechines in een kop thee of een capsule komen daadwerkelijk in je bloedbaan terecht. Catechines, met name EGCG, worden vaak slecht opgenomen en vrij snel door het lichaam afgebroken. Dat is een van de redenen dat onderzoekers wisselende resultaten zien tussen studies.
Groene thee-extract innemen op een lege maag kan de opname verhogen, maar vergroot ook de kans op maagklachten. Daarom raden veel producten aan het met voeding in te nemen. Sommige studies suggereren dat het combineren van groene thee met een bron van vitamine C, zoals een kleine portie fruit, de benutting van catechines door het lichaam kan ondersteunen, al is dit nog niet vastgesteld.
Ook de productkwaliteit speelt een rol: extracten verschillen sterk in de concentratie catechines, omdat productieprocessen per merk verschillen.
Veiligheid in het kort
Voor de meeste gezonde volwassenen wordt het drinken van groene thee als drank als veilig beschouwd, zonder grote veiligheidsproblemen. Geconcentreerde extracten, vooral in tablet- of capsulevorm, liggen anders en vragen meer voorzichtigheid.
Gemelde bijwerkingen van supplementen met groene thee-extract zijn onder andere misselijkheid, verstopping, maagklachten en een verhoogde bloeddruk. Hoewel het zelden voorkomt, zijn er gevallen van leverschade in verband gebracht met geconcentreerde producten met groene thee-extract. Mensen met een bepaalde immuungerelateerde genvariant kunnen er gevoeliger voor zijn.
Groene thee-extract bevat ook cafeïne, dus mensen die gevoelig zijn voor cafeïne, of die slapeloosheid, angst of hartritmeproblemen hebben, moeten letten op hoeveel ze innemen. Het kan ook een wisselwerking hebben met bepaalde medicijnen, waaronder sommige cholesterolverlagende statines en bloeddrukmedicijnen, doordat het verandert hoe het lichaam ze verwerkt. Als je voorgeschreven medicijnen gebruikt, is het verstandig eerst een apotheker of arts te raadplegen voordat je een supplement met groene thee-extract toevoegt, zeker omdat veel mensen in Nederland al andere supplementen of traditionele bereidingen gebruiken. Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven moeten bovendien in het algemeen voorzichtiger zijn met cafeïne.
Natuurlijke voedingsbronnen
- Vers gezette losse groene thee
- Matcha (op steen gemalen hele groene theebladeren, populair in Amsterdamse koffiebars)
- Groene thee in theezakjes en kant-en-klare groene thee in flesjes (ongezoete varianten behouden meer catechines)
- Capsules of tabletten met groene thee-extract (een geconcentreerde bron, geen voedingsmiddel)
- Voedingsmiddelen en desserts met groene theesmaak, al bevatten die meestal slechts sporen
Gerelateerde artikelen
Ontdek verwante voedingsstoffen
Slotgedachten
Groene thee-extract is geen wondermiddel, maar het bevat wel een geconcentreerde, echt interessante groep plantaardige antioxidanten die onderwerp van onderzoek zijn in relatie tot hart en stofwisseling. Als je nu al graag een kop groene thee drinkt tussen vergaderingen door of na het zondagse diner, dan is dat een prettige gewoonte. Overweeg je in plaats daarvan een geconcentreerd extract als supplement, behandel het dan zoals elk ander supplement: met realistische verwachtingen en een korte check bij je arts of apotheker als je andere medicijnen gebruikt.
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen professioneel medisch advies. Raadpleeg een gekwalificeerde zorgprofessional voordat je wijzigingen aanbrengt in je voeding of supplementenroutine.
Bronnen
- NIH NCCIH
https://www.nccih.nih.gov/health/green-tea - WebMD
https://www.webmd.com/vitamins/ai/ingredientmono-960/green-tea - Medical News Today
https://www.medicalnewstoday.com/articles/269538 - Harvard T.H. Chan School of Public Health
https://nutritionsource.hsph.harvard.edu/food-features/tea/ - PubMed Central (NIH)
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9501439/ - Linus Pauling Institute (Oregon State University)
https://lpi.oregonstate.edu/mic/dietary-factors/phytochemicals/flavonoids