Resveratrol: Vì Sao Rượu Vang Đỏ Được Đồn Tốt Tim
Resveratrol: Vì Sao Rượu Vang Đỏ Được Đồn Tốt Cho Tim
Chắc bạn cũng nghe qua câu "uống một ly rượu vang đỏ mỗi ngày tốt cho tim" rồi đúng không? Lời đồn này bắt nguồn từ một chất có tên resveratrol. Nhưng khoa học có thật sự ủng hộ điều này, hay đây chỉ là một trong mấy tin đồn sức khỏe cứ lặp đi lặp lại mà chẳng ai kiểm chứng kỹ?
Resveratrol Là Gì?
Resveratrol là một chất tự nhiên có trong thực vật, thuộc nhóm polyphenol – tức là nhóm hợp chất thực vật nổi tiếng với khả năng chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào khỏi hư hại. Cây tạo ra chất này như một cách tự vệ, tiết ra nhiều hơn khi bị nấm tấn công, bị thương, hoặc phơi nắng quá nhiều.
Bạn sẽ tìm thấy resveratrol trong vỏ nho đỏ, nho tím, trong đậu phộng, trong các loại quả mọng như dâu tằm, việt quất, và trong một loại rễ cây gọi là Nhật Bản hồ trượng (Japanese knotweed) – đây thực ra mới là nguồn chính được dùng để làm hầu hết viên uống resveratrol bán trên thị trường hiện nay. Chính vì gắn liền với vỏ nho mà resveratrol trở nên nổi tiếng, được xem là lời giải cho "Nghịch lý Pháp" – hiện tượng người Pháp ăn nhiều món béo, nhiều dầu mỡ nhưng tỷ lệ bệnh tim lại thấp hơn nhiều nước khác.
Về mặt hóa học, resveratrol có hai dạng gọi là cis và trans, trong đó dạng trans được nghiên cứu nhiều hơn và bền hơn. Các nhà khoa học đã nghiên cứu chất này từ những năm 1990 vì khả năng chống oxy hóa, chống viêm và bảo vệ tế bào của nó.
Vì Sao Người Ta Dùng Resveratrol?
Hỗ trợ tim và mạch máu
Khả năng chống oxy hóa của resveratrol có thể giúp bảo vệ thành mạch máu khỏi kiểu tổn thương góp phần gây tắc nghẽn động mạch. Một số nghiên cứu cho thấy chất này có thể hỗ trợ mức cholesterol khỏe mạnh hơn và giúp mạch máu giãn nở, hoạt động tốt hơn.
Tuy vậy, Mayo Clinic (một bệnh viện nghiên cứu lớn ở Mỹ) chỉ ra rằng lượng resveratrol bạn nhận được từ một ly rượu vang thực ra rất ít, và có khả năng chính hỗn hợp nhiều loại chất chống oxy hóa trong rượu vang và nho – không riêng resveratrol – mới là thứ đóng vai trò chính. Với những ai làm việc văn phòng suốt ngày, chạy xe kẹt cứng giờ cao điểm, ít có thời gian tập thể dục, thì cách ăn uống tổng thể hàng ngày mới quan trọng hơn việc trông chờ vào một chất riêng lẻ nào đó.
Hỗ trợ đường huyết và chuyển hóa
Nhiều nghiên cứu lâm sàng đã xem xét liệu resveratrol có giúp cơ thể nhạy hơn với insulin – tức xử lý đường huyết hiệu quả hơn – đặc biệt ở người bị tiểu đường loại 2 hoặc rối loạn chuyển hóa. Một số nghiên cứu cho thấy cải thiện nhẹ ở các chỉ số này.
Nhưng kết quả giữa các nghiên cứu không đồng nhất, và tác dụng thường rõ hơn ở liều lượng cao hơn nhiều so với những gì bạn ăn qua thực phẩm thông thường. Điều này đáng lưu ý với người Việt mình, vì chế độ ăn nhiều cơm trắng, hay ăn cơm bình dân với nhiều món kho, nhiều nước sốt, đã có thể khiến đường huyết tăng cao hơn mức lý tưởng rồi.
Hỗ trợ não bộ và trí nhớ
Vì resveratrol có thể đi vào mô não, các nhà khoa học đã nghiên cứu xem chất này có bảo vệ tế bào thần kinh khỏi quá trình oxy hóa liên quan đến suy giảm trí nhớ do tuổi tác không. Một nghiên cứu đáng chú ý trên người lớn tuổi có vấn đề trí nhớ nhẹ cho thấy sự cải thiện kết nối trong não liên quan đến trí nhớ, sau vài tháng dùng resveratrol.
Đây vẫn là nghiên cứu ở giai đoạn đầu, chưa phải là phương pháp điều trị suy giảm trí nhớ hay sa sút trí tuệ đã được chứng minh. Nhưng đó cũng là lý do resveratrol vẫn thường xuất hiện trong các câu chuyện về "chăm sóc sức khỏe não bộ".
Hỗ trợ da và làm chậm lão hóa tế bào
Resveratrol được nghiên cứu nhiều vì khả năng kích hoạt một số protein trong tế bào liên quan đến cách tế bào phản ứng với stress và lão hóa, đôi khi được mô tả giống như tác dụng của việc ăn ít calo trong các nghiên cứu ở phòng thí nghiệm. Đây là lý do chất này xuất hiện trong nhiều sản phẩm chăm sóc da chống lão hóa và thực phẩm bổ sung hướng tới sống lâu, sống khỏe.
Khả năng chống oxy hóa trực tiếp của resveratrol cũng có thể giúp bảo vệ tế bào da khỏi tác động hàng ngày của nắng và khói bụi – điều này rất đáng lưu tâm với khí hậu nhiệt đới của Việt Nam, nơi nắng gắt quanh năm, đặc biệt là miền Nam.
Cơ Thể Hấp Thụ Resveratrol Như Thế Nào?
Đây là điểm mắc kẹt của resveratrol: cơ thể mình hấp thụ chất này khá tốt khi ăn hoặc uống vào, nhưng nó bị phân giải và thải ra khỏi máu rất nhanh sau đó. Nói đơn giản, phần lớn lượng resveratrol bạn ăn vào không ở lại trong máu đủ lâu để phát huy tác dụng nhiều.
Đó là lý do nồng độ resveratrol có hoạt tính trong máu thường thấp hơn nhiều so với kỳ vọng ban đầu của các nhà khoa học, dù bạn ăn vào lượng lớn. Ăn resveratrol từ thực phẩm nguyên chất – nho, quả mọng, đậu phộng – thay vì uống viên tách chiết riêng lẻ có thể tốt hơn, vì các hợp chất tự nhiên khác đi kèm trong thực phẩm dường như giúp cơ thể xử lý resveratrol hiệu quả hơn.
Có An Toàn Không?
Resveratrol từ thực phẩm hàng ngày được xem là an toàn với hầu hết mọi người. Còn dạng viên uống bổ sung, với nồng độ cao hơn nhiều, thì là câu chuyện khác và cần cẩn trọng hơn.
Resveratrol có thể ảnh hưởng đến cách gan xử lý một số loại thuốc, nghĩa là nó có thể tương tác với thuốc chống đông máu, một số thuốc hạ huyết áp, và các loại thuốc được gan chuyển hóa qua những con đường enzyme nhất định. Chất này còn được chứng minh làm giảm khả năng kết tụ của tiểu cầu, nên nếu dùng cùng thuốc làm loãng máu thì có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.
Người đang mang thai, cho con bú, sắp phẫu thuật, hoặc đang dùng thuốc theo đơn nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi bắt đầu dùng resveratrol dạng bổ sung. Ở Việt Nam, Bộ Y tế quản lý các sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, nhưng không có nghĩa là mọi sản phẩm được cấp phép lưu hành đều đã được kiểm chứng về hiệu quả thực tế. Vậy nên bạn cứ cẩn trọng chọn nơi mua uy tín, và đừng vội tin vào những lời quảng cáo "chống lão hóa thần kỳ" hay "trị bệnh tận gốc" nghen.
Nguồn Thực Phẩm Tự Nhiên Chứa Resveratrol
- Nho đỏ, nho tím, đặc biệt là phần vỏ
- Rượu vang đỏ, uống điều độ
- Đậu phộng và các món ăn vặt từ đậu phộng như đậu phộng rang, đậu phộng da cá
- Việt quất, nam việt quất và dâu tằm
- Hạt dẻ cười (pistachio)
- Cacao đậm và socola đen
- Nước ép nho làm từ nho nguyên vỏ
Bài Viết Liên Quan
Khám Phá Thêm Các Dưỡng Chất Khác
Lời Kết
Resveratrol thật ra là một chất rất thú vị để tìm hiểu, nhưng nó không phải viên thuốc thần chống lão hóa, và cũng không phải lý do để bạn uống rượu vang nhiều hơn đâu nha. Cách chắc chắn và tốt nhất để nhận được resveratrol vẫn là ăn thực phẩm nguyên chất như nho, quả mọng, đậu phộng, kết hợp trong một chế độ ăn cân bằng hàng ngày.
Nếu bạn đang tính dùng viên uống bổ sung resveratrol, đặc biệt là khi đang dùng thuốc điều trị bệnh khác, tốt nhất nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước, thay vì tin theo mấy lời quảng cáo trên mạng nha.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung, không thay thế cho lời khuyên y tế chuyên môn. Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia y tế trước khi thay đổi chế độ ăn uống hoặc bắt đầu dùng bất kỳ loại thực phẩm bổ sung nào nha.
References
- Linus Pauling Institute
https://lpi.oregonstate.edu/mic/dietary-factors/phytochemicals/resveratrol - Mayo Clinic
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/heart-disease/in-depth/red-wine/art-20048281 - WebMD
https://www.webmd.com/diet/health-benefits-resveratrol - PubMed Central (NIH)
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6164842/ - Memorial Sloan Kettering Cancer Center
https://www.mskcc.org/cancer-care/integrative-medicine/herbs/resveratrol