Zo lees je een supplementenetiket: trap niet in marketing
Zo lees je een supplementenetiket: trap niet in marketing
Je staat in de apotheek en kijkt naar twee bijna identieke potten vitamine C. Eén is twee keer zo duur en op het etiket op de voorkant staat in grote letters "ULTRA GEAVANCEERDE IMMUUNFORMULE". Op de goedkopere staat gewoon vitamine C. Welke pak je? Als je je op zo'n moment weleens verward hebt gevoeld, ben je niet de enige. De supplementenindustrie rekent op die verwarring.
De voorkant van het etiket is pure marketing
De voorkant van elke supplementenpot is reclameruimte. Woorden als "advanced", "premium", "turbo" of "klinisch geïnspireerd" hebben geen wettelijk vastgelegde betekenis. Geen enkele gezondheidsautoriteit beoordeelt ze. In de EU houden toezichthouders toezicht op de veiligheid, maar de marketingtaal op etiketten is grotendeels het eigen terrein van het merk.
Gezondheidslabels voorop de verpakking gelden voor voedingsmiddelen, niet voor supplementen. De bekende labels die je in de supermarkt vertrouwt, helpen je hier dus niet. De echte informatie staat altijd op de achterkant.
Draai hem om: de Supplement Facts-tabel
Op de achterkant, vaak de Supplement Facts- of Nutrition Facts-sectie genoemd, staan de echte gegevens. Hier let je op:
Portiegrootte versus inhoud van de verpakking
Merken laten een product vaak voordeliger lijken door de portiegrootte erg klein te kiezen. Staat er op het etiket "30 porties", maar heb je per portie twee capsules nodig en zitten er maar 30 capsules in de pot, dan heb je in werkelijkheid 15 porties. Doe deze som altijd voordat je prijzen vergelijkt.
Eigen mengsels (proprietary blends)
Een proprietary blend zet meerdere ingrediënten onder één koepelnaam, bijvoorbeeld "Energy Matrix", waarbij alleen het totale gewicht wordt vermeld. De hoeveelheid van elk afzonderlijk ingrediënt blijft verborgen. Dat is een waarschuwingssignaal. Een review uit 2019, gepubliceerd in het Journal of Dietary Supplements, stelde dat proprietary blends het voor consumenten bijna onmogelijk maken om te beoordelen of een afzonderlijk ingrediënt in een effectieve hoeveelheid aanwezig is. Je kunt dan betalen voor een product waarin het steringrediënt slechts in sporenhoeveelheden zit.
De volgorde van de ingrediënten doet ertoe
Ingrediënten staan in aflopende volgorde van gewicht vermeld, net als op etiketten van voedingsmiddelen. Wat als eerste staat, zit in de grootste hoeveelheid in het product. Staat het ingrediënt dat voorop de verpakking wordt uitgelicht onderaan een lange lijst, dan is het waarschijnlijk slechts een symbolische hoeveelheid die is toegevoegd voor het uiterlijk van het etiket en niet voor een echt voordeel.
Dit geldt zeker op de drukke supplementenmarkt, waar ook in Friesland producten voor van alles, van energie tot een stralende huid, strijden om schapruimte. Een product dat is gericht op vakmensen die langdurige energie nodig hebben, kan cafeïne als eerste vermelden en vitamine B12 pas als achtste, terwijl op de voorkant alleen "B12 Boost" staat.
Tests door onafhankelijke partijen en keurmerken
Supplementen zijn geen geneesmiddelen. In de meeste landen hoeven fabrikanten niet te bewijzen dat een product werkt voordat ze het in de winkel leggen, alleen dat het redelijk veilig is. Dat betekent dat wat op het etiket staat niet perfect hoeft overeen te komen met wat er in de pot zit.
Zoek naar logo's van onafhankelijke testorganisaties. Deze onafhankelijke organisaties testen producten fysiek en controleren of de inhoud overeenkomt met het etiket. Zie je certificeringszegels van erkende onafhankelijke auditors, dan is dat een betekenisvol signaal: iemand buiten het bedrijf heeft het product gecontroleerd. Geen zegel betekent niet automatisch een slechte kwaliteit, maar een zegel zorgt voor extra verantwoording.
Let op deze etikettrucs
- "Natuurlijk" betekent niet veilig of effectief. Arseen is natuurlijk. Scheerling ook. Het woord heeft bij supplementen geen wettelijk gewicht.
- "Geen bijwerkingen" is een bewering, geen feit. Elk biologisch actief ingrediënt kan interacties hebben met medicijnen of bestaande aandoeningen.
- Voor-en-nafoto's zijn geen klinisch bewijs. Het zijn getuigenissen, die zeer selectief zijn en vaak in piepkleine letters juridisch worden ontkend.
- "Bekend van tv" of een bekende naam als ambassadeur zegt iets over een marketingbudget, niet over de kwaliteit van het product.
Vulstoffen, bindmiddelen en toevoegingen
De regel "Overige ingrediënten", meestal in kleine letters onder de hoofdtabel, vermeldt de hulpstoffen. Dit zijn inactieve ingrediënten die worden gebruikt om de tablet bij elkaar te houden, klontering te voorkomen of kleur toe te voegen. De meeste zijn onschadelijk, maar sommige mensen zijn gevoelig voor specifieke vulstoffen, zoals bepaalde vormen van magnesiumstearaat, kunstmatige kleurstoffen of bindmiddelen op basis van gluten.
Heb je allergieën of intoleranties, dan is deze regel geen vrijblijvende lectuur, maar noodzakelijk.
Maakt de vorm van het ingrediënt echt uit?
Ja, soms aanzienlijk. Sommige voedingsstoffen komen in meerdere chemische vormen voor en onderzoek wijst erop dat bepaalde vormen beter worden opgenomen dan andere. Zo hebben studies in het European Journal of Clinical Nutrition verschillen gevonden in hoe het lichaam verschillende vormen van magnesium opneemt. Merken benadrukken dit zelden, tenzij de beter opgenomen vorm toevallig degene is die zij gebruiken. Beweert een product "hoge opname", controleer dan of er voor de specifieke vorm van het ingrediënt daadwerkelijk bewijs bestaat, of dat het weer gewoon reclametekst is.
Houdbaarheidsdatum en bewaren
De sterkte van een product neemt na verloop van tijd af. Controleer altijd de houdbaarheidsdatum. Kijk niet alleen of die nog niet is verstreken, maar ook of er genoeg tijd over is om het product op te maken voordat het verloopt. Ook de bewaarinstructies zijn belangrijk. Een supplement dat gekoeld bewaard moet worden, maar op een onbeschaduwde plank in een warme winkelruimte heeft gestaan, kan al zijn afgebroken, ongeacht de houdbaarheidsdatum.
Ontdek verwante voedingsstoffen
Dit artikel is uitsluitend bedoeld als algemene informatie en vormt geen medisch advies. Raadpleeg altijd een gekwalificeerde zorgverlener voordat je met een supplement begint, de dosering wijzigt of ermee stopt. De behoeften verschillen per persoon.